Danh mục sản phẩm

Những mô hình âm thanh chỉ dân trong ngành mới hiểu

rất tệtệbình thườngtốtrất tốt (3 phiếu)
Loading...

Chào mừng bạn đến với thế giới âm thanh đầy kỳ bí và huyền ảo, hôm nay mình sẽ giới thiệu cho các bạn về những mô hình âm thanh mà các bạn nên biết, đặc biệt là các bạn đang bắt đầu học chỉnh âm thanh thì phải biết nhé.

Trước tiên mình sẽ nói lý do tại sao mình lại đề cập đến vấn đề khá là dễ bị ném gạch này mà không phải vấn đề khác, bởi mình nghĩ chỉ có hiểu rõ được các thể loại âm thanh các bạn mới có thể bố trí hệ thống âm thanh cũng như điều chỉnh dàn âm thanh của bạn một cách tốt nhất theo sở thích. Và chính kiến thức cơ bản này đã giúp mình rất nhiều trong việc điều chỉnh các dàn âm thanh trong thực tế. Nếu các bạn có ném đá xin ném nhẹ tay!

Thứ nhất âm thanh kiểu Mono (Monophonic hay còn gọi là Monaural)

Định nghĩa

Âm thanh kiểu Mono hay còn gọi là  âm thanh Monophonic hay Monaural  là âm thanh đơn kênh (1 kênh) phát ra từ một phương hướng nhất định trong không gian từ một nguồn cố định (loa).

VD: âm thanh của một tay chơi ghi ta đang biểu diễn trước mặt bạn, hay âm thanh một người đang nói chuyện với bạn…

Đây là định nghĩa có lẽ là chung nhất về âm thanh mono nhưng ngày nay khái niệm này đã được mở rộng ra ở hai điểm:

  • Nếu bạn có hai loa, gắn hai loa vào vào một nguồn monophonic (mono), âm thanh bây giờ chúng ta nghe thấy giống như là nó được phát ra từ một điểm ở chính giữa hai loa, tạo ra một kênh ảo (phantom channel), đây cũng được gọi là âm thanh mono.

  • Nếu bạn có rất nhiều loa ở các hướng khác nhau, những những nguồn phát này đều phát âm thanh giống hệt nhau, thì đó cũng là âm thanh kiểu mono.

Ví dụ như bạn sở hữu một dàn âm thanh “hoành tráng” với 6 loa 3 trái 3 phải, người cầm micro nói vào đó và 6 loa này phát ra âm thanh như nhau, thì đó cũng là âm thanh Mono, dù cho dàn âm thanh bạn sở hữu được nhà sản xuất ghi rõ là Stereo (tức là nhà sản xuất khuyên bạn: loa của các bạn đánh theo kiểu Stereo mới hay nhất nhưng bởi bạn đã kết nối thiết bị theo kiểu mono nên âm thanh nó ra mono mà thôi).

Đấu nối âm thanh mono

Việc đấu nối hệ thống âm thanh cho âm thanh mono có khá nhiều kiểu và đây là một kiểu mình hay dùng muốn chia sẻ với các bạn (dây đấu nối là dây giắc mono đấy nhé)

Đầu tiên, từ mixer các bạn đấu hai dây bình thường xuống EQ. Sau đó đấu tiếp từ EQ xuống crossover, từ crossover ra hai dây một dây cho vào main đánh full gạt đằng sau main ( đẩy công suất)  qua chế độ parallel .chỉnh tần số bên crossover để đánh full. Còn dây bên kia cho vào main (đẩy công suất) đánh sub, gạt đằng sau main qua chế độ parallel cân chỉnh tần số crossover bên đây để đánh sub, về EQ ta căn chỉnh dải tần thích hợp cho một bên là full còn một bên là sub. Cách đánh mono này rất nhiều người đang sử dụng với ưu điểm là full và sub cân chỉnh riêng biệt không ảnh hưởng với nhau nhưng nhược điểm làm tiếng ca có khả năng sẽ mất đi một số dải tần (không đầy đặn)

À mình có nhắc nhở một chút là dây và giắc cắm kiểu mono khác so với dây và giắc kiểu stereo đấy nhé!  VD cùng một giắc 3.5mm nhưng cũng có 2 loại như trên.

Thứ hai âm thanh kiểu Stereo

Định nghĩa

Âm thanh Stereo (định hướng) là sự tái tạo âm thanh sử dụng hai hoặc nhiều kênh âm thanh độc lập tái tạo âm thanh một cách định hướng từ trái qua phải hoặc từ phải qua trái (tùy theo sự điều chỉnh của người kỹ thuật viên) nhằm tạo cho người nghe sự định hướng, di động của âm thanh.

Kiểu âm thanh này nhằm khắc họa tốt nhất âm thanh đa dạng xung quanh bạn theo một hướng cố định, và cho các bạn cảm nhận âm thanh như đang hoạt động chứ không đứng im và không thay đổi như kiểu mono.

VD như bạn đang nghe sự biểu diễn của một ban nhạc với tay trống bên phải, ghi ta ở bên trái tay trống biểu diễn trước sau đó là đến tay ghi ta, thì âm thanh đến tai bạn cứ từ trái qua phải như thế chính là âm thanh stereo. Hay trong một dàn âm thanh với 2 loa stereo được lắp bên trái và bên phải, âm thanh được các kỹ thuật viên cài đặt và đấu nối stereo thì âm thanh sẽ từ trái qua phải hay ngược lại … rất ấn tượng đúng không.

Đấu nối âm thanh Stereo

Việc đấu nối âm thanh kiểu stereo đòi hỏi các bạn cần hiểu rõ về dàn âm thanh mình sở hữu với từng thiết bị âm thanh đặc biệt là loa và mixer (khác nhau sẽ có kiểu đấu nối khác nhau). Nên mình có lời khuyên chân thành: là kiểu này khá khó, nếu các bạn không hiểu hãy nhờ chính cửa hàng loa các bạn mua hoặc liên hệ với các công ty âm thanh chuyên nghiệp để được đấu nối một cách chính xác nhé.

Cách phân biệt âm thanh mono và stereo

Dựa trên định nghĩa chúng ta có thể dễ dàng phân biệt 2 âm thanh đâu là âm thanh mono đâu là âm thanh stereo.

Còn nếu bạn khó phân biệt hãy đeo tai nghe vào và nghe 2 bản 1 là sử dụng âm thanh mono, 1 sử dụng âm thanh stereo sau.

Đây là âm thanh kiểu mono:

Còn đây là âm thanh kiểu stereo

Nhưng nói như vậy không có nghĩa là âm thanh Stereo sẽ hay hơn (hoặc tốt hơn, hoặc chất lượng hơn) âm thanh Mono đâu nhé các bạn!

Những định nghĩa nói trên chỉ giúp bạn phân biệt được sự khác nhau giữa chúng để áp dụng cho đúng trong từng trường hợp thôi.

Sẽ thực sự là kinh khủng nếu bạn lại biến giọng nói của 1 ca sĩ từ Mono thành Stereo âm thanh sẽ dịch chuyển từ loa trái sang loa phải mặc dù trên hình ảnh thì ca sĩ đó vẫn đứng yên có một chỗ; hoặc biến âm thanh Stereo tuyệt vời của 1 dàn nhạc với nhiều nhạc cụ thành âm thanh Mono, khiến cho chúng gom tất cả lại vào nhau và không còn phân biệt được vị trí của các nhạc cụ ở đâu nữa…

Do đó, việc hiểu được bản chất của âm thanh Mono và Stereo sẽ giúp bạn áp dụng chúng một cách đúng đắn và có kiểm soát hơn trong từng trường hợp để tạo ra được hiệu quả âm thanh mà bạn mong muốn.

Tùy thuộc vào cách setup, chia kênh của kỹ thuật viên mà dàn âm thanh của bạn sẽ chơi theo dạng mono hay stereo. Và hiện nay trên các loại mixer thường có nút PAN, nếu vận hành tốt thì âm thanh bộ dàn của bạn sẽ phân bổ theo ý thích của bạn và đương nhiên là nghe rất tuyệt vời.

Trên đây là hai kiểu âm thanh chính trong lĩnh vực âm thanh, ngoài ra với công nghệ tiên tiến hiện nay xuất hiện thêm một số mô hình âm thanh mới khác khá ấn tượng phát triển từ hai kiểu âm thanh gốc này mình cũng sẽ giới thiệu qua luôn với các bạn bao gồm:

Mô hình âm thanh Surround

Âm thanh surround được định nghĩa chính xác là âm thanh bao quanh bạn (có nơi định nghĩa nó là âm thanh lập thể) và có thể nói nó là biến thể của âm thanh stereo.

Hệ thống này thường được sử dụng cho các hệ thống chiếu phim với việc giúp bạn hình dung được âm thanh chân thực trên bộ phim khiến nó như ở xung quanh bạn, như kiểu bạn đang ngồi chính giữa bộ phim với tiếng đạn ở bên trái, tiếng chó sủa bên phải, tiếng gió rít  đằng sau..(những âm thanh này xuất hiện trên phim như nào thì bạn sẽ cảm giác đúng ý như vậy với vị trí ngồi của bạn)

Mô hình âm thanh bốn kênh rời và âm thanh Quadraphonic

Mô hình âm thanh bốn kênh rời

Trong hệ thống âm thanh bốn kênh rời, cần phải có bốn amplifier giống nhau, và nó rất là đắt tiền ( những âm ly bóng đèn và Transistors chứ  không phải là IC như ngày hôm nay. Hơn nữa hệ thống âm thanh bốn kênh rời chỉ có thể thể hiện qua những máy đắt tiền 4 kênh reel to reel.

Kiểu âm thanh bốn kênh rời

Kiểu âm thanh bốn kênh rời

Mô hình âm thanh Quadraphonic

Kỹ thuật âm thanh mô hình Quadraphonic cho phép chúng ta một dạng âm thanh thật hơn và rẻ tiền hơn kiểu bốn-kênh-rời và thực chất Quadraphonic là tiền thân của  hệ thống Dolby Surround ngày hôm nay. Nguyên tắc của Quad là nó mã hóa những thông tin từ 4 kênh để thu lại xuống 2 kênh. Kết quả thiết thực là những chi tiết về không gian (ambience) hay là những hiệu ứng âm thanh có thể được gắn vào (embeded) một bản thu chỉ có hai kênh. Những thông tin này được gọi lại và giải mã bằng một bộ giải mã Quad.

Kỹ thuật âm thanh kiểu Quadraphonic

Kỹ thuật âm thanh kiểu Quadraphonic

Nhưng mặc dầu kỹ thuật âm thanh kiểu Quadraphonic có nhiều hứa hẹn là nó có thể đem âm thanh vòm đến cho rạp hát gia đình nhưng người tiêu dùng cần phải mua amplifier mới, với một bộ giải mã mới, và có khi mua cả nhiều loa hơn. Cuối cùng bởi vì nó thiếu một sự nhất trí giữa các nhà sản xuất phần cứng và phần mềm, kỹ thuật này đã chết yểu trước khi nó có cơ hội để trưởng thành.

Mô hình âm thanh vòm Dolby Surround

Âm thanh Dolby là gì

Phương pháp âm thanh vòng Dolby chính phương pháp mã hoá bốn kênh của tin tức – Front Left ( trái trước ), Center ( trung tâm ) , Front Right,( trái sau ) và kênh Rear ( Đằng sau ) vào trong hai kênh tín hiệu. Một IC giải mã sau đó sẽ chuyển tín hiệu này đến nơi thích hợp như là kênh trái, kênh phải, kênh sau và kênh giữa. (kênh giữa là do tích hợp giữa hai kênh trái và phải).

Kiểu âm thanh vòm Dolby Surround

Kiểu âm thanh vòm Dolby Surround

Âm thanh vòm Dolby Surround chính là sự kết hợp giữa hai khái niệm Dolby và Surround như nêu trên, hiệu quả của Dolby Surround là một môi trường nghe cân bằng. Trong đó những âm thanh chính được phát ra từ kênh trái và kênh phải. Lời ca hay là lời đối thoại được phát ra từ kênh giữa, và không khí của âm nhạc (ambience) được phát ra từ sau lưng người nghe. Trong kỹ thuật thu âm, khi âm thanh được giải mã với quy trình này, nó cho ta cảm giác tự nhiên hơn, và với nhiều dấu hiệu hơn về chiều sâu của căn phòng. Trong âm thanh của phim, cảm giác của âm thanh đi từ trước ra sau và đi từ trái sang phải cộng thêm vào sự hiện thực của kinh nghiệm nghe/nhìn của chính người nghe  bằng cách để người nghe có cảm tưởng như họ đang ở trong những hành động đang xảy ra. Dolby surround rất là dễ dàng sử dụng trong cả âm nhạc hay là âm thanh của phim.

 

Mô hình âm thanh Dolby Digital

Với kiểu âm thanh Dolby Digital, bạn có tới 6 kênh riêng biệt mỗi kênh cho một loa. Trong đó Dolby Digital hỗ trợ tới 5 kênh độc lập toàn dải (loa trung tâm, loa trái, phải trước, loa surround trái và phải) và kênh còn lại là kênh thứ 6 chuyên tần số thấp cho loa siêu trầm. Do có 5 kênh độc lập và một kênh siêu trầm, Dolby Digital được gọi là hệ thống 5.1

Tất nhiên, không phải tất cả các âm thanh ghi bằng Dolby Digital đều là 5.1, một số có thể ít hơn (có thể 2.0 hay 5.0…) hoặc nhiều hơn (7.1, 9.1..) nhưng kiểu âm thanh này hỗ trợ chuẩn là định dạng 5.1.

Và cuối cùng là mô hình âm thanh Dolby Pro Logic

Dolby Pro Logic vượt qua những giới hạn của kiểu âm thanh Dolby Digital thông thường bằng cách gắn thêm vào phần cứng và phần mềm trong trong IC giải mã bằng cách nhấn mạnh những tín hiệu quan trọng về phương hướng trong âm thanh của phim. Nói một cách khác, bộ giải mã sẽ nhấn mạnh vào sự định vị của âm thanh bằng cách tăng biên độ của các âm này trong các kênh tương ứng.

kiểu âm thanh này mặc dù không quan trọng trong sự thu âm nhạc, nhưng lại rất có hiệu quả trong phim. Nó làm cho những hiệu ứng như là tiếng bom nổ, gió rít, tiếng trực thăng bay trên đầu… được thể hiện rõ ràng hơn. Âm thanh có sự phân biệt rõ ràng giữa các kênh. Thêm vào đó, Dolby Prologic trích ra một kênh chuyên dùng là kênh Center, dùng để đặt những lời đối thoại vào giữa.

OK đã xong, mong rằng những kiến thức trên đây sẽ giúp ích cho các bạn trong việc điều chỉnh cũng như lựa chọn  các hệ thống âm thanh sao cho phù hợp với không gian cũng như mục đích sử dụng của bạn. Nếu bạn thấy hay hãy cổ vũ mình bằng một nút chia sẻ phía dưới. Cảm ơn các bạn đã đọc hết tần đấy chữ mình viết ra :) .

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.